Forum Instytutu Matematycznego UWr

Teraz jest poniedziałek, 23 września 2019 18:40

Strefa czasowa: UTC + 1 [ DST ]




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 52 ]  Przejdź na stronę Poprzednia strona  1, 2, 3, 4, 5, 6  Następna strona
Autor Wiadomość
PostNapisane: poniedziałek, 06 kwietnia 2015 19:25 
Offline

Dołączył(a): wtorek, 20 lutego 2007 15:57
Posty: 202
Poniższe filmiki pokazują dawną świetność oraz obecny stan wybranych rezydencji szlacheckich na Dolnym Śląsku.

"Cicha apokalipsa"
https://www.youtube.com/watch?v=te6-tNqkLAk

"Najpiękniejsza katastrofa"
https://www.youtube.com/watch?v=RwEKK1YetrM

"Zapomniana cywilizacja"
https://www.youtube.com/watch?v=MZOfKb1sj34

Tu trochę wiecej na temat historii pałacu Schloss Sybillenort zwanego "Śląskim Windsorem"
https://www.youtube.com/watch?v=te6-tNqkLAk

O zabytkach wywiezionych z Dolnego Śląska:
https://www.youtube.com/watch?v=5En2mxWHOqI

RW.


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: czwartek, 16 kwietnia 2015 5:52 
Offline

Dołączył(a): wtorek, 20 lutego 2007 15:57
Posty: 202
Czasami można spotkać się ze stwierdzeniem, że naród śląski został wymyślony przez
śląskich działaczy dwadzieścia parę lat temu na potrzeby polityczne. Tymczasem o narodzie
śląskim pisano w XV i XVI wieku. Już wtedy istniał pogląd, że Ślązacy to nie Polacy.


Jana Długosza kanonika krakowskiego dziejów polskich ksiąg dwanaście. T. 5, ks. 12
http://www.pbi.edu.pl/book_reader.php?p=44326&s=1

Str. 37
Po wyjeździe króla Kazimierza z Polski, wszyscy nieprzyjaciele Królestwa, a osobliwie Ślązacy,
poczęli je napadać, i rozbojami, łupiestwy, zabieraniem w niewolą szlachty i jej poddanych,
kraj tropić i niepokoić.

Str. 422-423
Żaden bowiem naród nie jest tak nienawistny Polakom jek Ślązacy, niechętném patrzący
okiem na ich powodzenie, i obyczajem odstępców własnemu rodowi bardziej zazdroszczący
szczęścia, niż inni rodem i językiem.



W latach 1531-1532 śląski humanista Anselmus Ephorinus korespondował z Erazmem z Rotterdamu
(Desiderius Erasmus Roterodamus). W liście z dnia 9.10.1531 r. podpisał się
"Silesus, non Polonus" (Ślązak, nie Polak).
http://slonzoki.org/wp-content/uploads/ ... orinus.jpg

Z Ephorinusa próbowano na siłę zrobić Polaka umieszczając wspomniany list w książce pt.
"Korespondencja Erazma z Rotterdamu z Polakami", chociaż autor wyraźnie daje do zrozumienia,
że Polakiem nie jest.



Zygmunt z Puchova w dziele pt. "Kosmographia cžeska" (wydanym w 1554 roku) na tylnej stronie
karty CCCCLXXVI (476) pisze, że Wratislaw (czyli Wrocław) to stolica narodu śląskiego.

"Toto miesto národu slézského gest hlawnij / wélike krásně a pořadně wystawené u Ržeky Odery ležjcý ..."

http://slonzoki.org/2013/11/w-1554-r-wr ... slaskiego/


RW.


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: piątek, 17 kwietnia 2015 19:50 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): czwartek, 24 września 2009 21:38
Posty: 911
Płeć: mężczyzna
Może to głupie pytanie, i ani myślę kwestionować odrębność kulturową Śląska od Polski (podobnie jak Czech, Austrii i Niemiec), czy napady i rozboje Ślązaków w XV i XVI wieku, ale czy są podstawy żeby łączyć tożsamość śląską tak jak można było ją rozumieć w XV i XVI wieku (i która z tego co wiem koncentrowała się raczej na terenie obecnego Dolnego Śląska -- co te cytaty wydają się potwierdzać) z tożsamością śląską rozumianą współcześnie?


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: sobota, 25 kwietnia 2015 23:26 
Offline

Dołączył(a): wtorek, 20 lutego 2007 15:57
Posty: 202
Krótko po pierwszej wojnie światowej mogło dojść do powstania niepodległego państwa górnośląskiego
(Freistaat Oberschlesien). Temat ten jest mało znany i chyba wciąż niewygodny.
Poniższy film zawiera wypowiedzi historyków dotyczące niektórych postaci
zaangażowanych w działalność na rzecz niepodległości Górnego Śląska.

Część I: https://www.youtube.com/watch?v=TkiM7JgLADY
Część II: https://www.youtube.com/watch?v=EtbBS_bhi6k

I jeszcze trzy inne osobistości:

Hans Heinrich XV - książę pszczyński, podobno jako pierwszy wysunął ideę niepodległości Górnego Śląska.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Henryk ... _von_Pless

Józef Kożdoń - założyciel i przywódca Śląskiej Partii Ludowej, burmistrz Czeskiego Cieszyna.
http://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef ... BCdo%C5%84

Teofil Kupka - lider Górnośląskiego Komitetu Plebiscytowego
http://pl.wikipedia.org/wiki/Teofil_Kupka
http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/ ... ,t,sa.html

WAŻNIEJSZE ORGANIZACJE (partie) popierające niepodlegołość Górnego Śląska:

Związek Górnoślązaków-Bund der Oberschlesier
http://pl.wikipedia.org/wiki/Zwi%C4%85z ... (1919-1924)
(Ten link nie chce dzialać, ale jak się wpisze do wyszukiwarki "Związek Górnoślązaków", to znajduje artykuł)

Śląska Partia Ludowa
http://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Al%C4 ... tia_Ludowa

Związek Ślązaków (Bund der Schlesier)
http://pl.wikipedia.org/wiki/Zwi%C4%85z ... zak%C3%B3w

Związek Ślązaków Austriackich
http://pl.wikipedia.org/wiki/Zwi%C4%85z ... striackich

Związek Dawniejszych Powstańców na rzecz Górnośląskiej Niepodległości
http://pl.wikipedia.org/wiki/Zwi%C4%85z ... 2o%C5%9Bci

Śląska Partia Socjaldemokratyczna
http://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Al%C4 ... okratyczna

Komunistyczna Partia Górnego Śląska (Komunistische Partei Oberschlesiens)
http://pl.wikipedia.org/wiki/Komunistyc ... l%C4%85ska

RW.

***************************

>czy są podstawy żeby łączyć tożsamość śląską tak jak można było ją rozumieć w XV i XVI wieku
>(i która z tego co wiem koncentrowała się raczej na terenie obecnego Dolnego Śląska --
>co te cytaty wydają się potwierdzać) z tożsamością śląską rozumianą współcześnie?

Tego rodzaju pytanie można postawić odnośnie wielu innych nacji.
Co do cytatów, chyba nikt na razie nie dokonał systematycznego przeszukania archiwów pod kątem
narodowości śląskiej. Jeśli ktoś to kiedyś zrobi, to myślę, że znajdą się stosowne teksty również z Górnego
Śląska (na razie są, ale dopiero z XIX wieku).


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: sobota, 23 maja 2015 1:33 
Offline

Dołączył(a): wtorek, 20 lutego 2007 15:57
Posty: 202
Komu przeszkadza pisanie po śląsku? Okazuje się, że najbardziej przeszkadza polskim filologom
(niekiedy nawet z tytułem profesora), którzy wobec braku merytorycznych argumentów dażą do
tego, żeby nas ośmieszyć. Niechlubnym przykładem jest tutaj profesor Jan Miodek. Postaram się
krótko skomentować niektóre z jego wypowiedzi zawartych w tym wywiadzie:
http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/ ... ,id,t.html

> Można w żartach przetłumaczyć nawet Biblię i powiedzieć:
>"Archanioł Gabryjel przyfurgoł do frelki Maryjki i Jej pedzioł, co bydzie miała karlusa,
>kierymu nado imie Jezus...".

Przede wszystkim, nie mówi się "przyfurgoł", tylko "przifurgoł". "Przifurgoł" znaczy "przyfrunął".
"Frelka" znaczy "panienka, dziewczyna", natomiast "Maryjka" jest zdrobnieniem od "Marija/Mari".
Po śląsku nie mowi się "imie", tylko "mjůno" lub "mjano". Czy w którymkolwiek polskim tłumaczeniu Biblii
pojawia się zdanie typu: "Archanioł Gabriel przyfrunął do panienki Marysi i powiedział jej..."???

>Można przy tym rechotać ze śmiechu, jak rechoczą moi koledzy z Warszawy,
>Wrocławia czy Poznania, kiedy im takie śląskie zdania wygłaszam.

Nic dziwnego, że rechoczą, skoro profesor Miodek zamiast dokonać rzetelnego tłumaczenia,
celowo użył takich form językowych, żeby mowę śląską ośmieszyć. Jak widać wyżej,
zastosowanie tego samego stylu w polskim zdaniu daje równie komiczny efekt. Gdybym
ja miał przetłumaczyć na śląski wersety Łk 1.30-31, zrobiłbym to jakoś tak:

30. Ańůł dů ńi rzeknůn: "Ńe troup śe Marijo, dyć zejś snoudła łaskã u Boga".
31. Teraski zastůmpis a urodźis Syna, ftorymu dous mjůno Jezus.

("ů" to głoska pośrednia między "u" a "o", zaś "ã" to nosowe "a")

>Modlitwa "Ojcze nasz..." nigdy nie była zamieniana na wersję gwarową?
>Nigdy.

Była, jedno z tłumaczeń można znaleźć tutaj:
http://www.hks.re/wiki1/doku.php?id=slezstina

>Śląscy biskupi, wielu księży mówią mi, że nie wyobrażają sobie kazania po śląsku ani
>mszy po śląsku, bo ona nigdy po śląsku odprawiana nie była.

Przed pierwszą wojną światową wygłaszano kazania po śląsku. Dzisiaj kilku księży
zaczyna do tej tradycji wracać:
http://www.myslowice.celniej.pl/?pierws ... icach!,134
http://katowice.gazeta.pl/katowice/1,35 ... lasku.html

>Nie można w gwarze śląskiej wypowiedzieć abstrakcyjnych, filozoficznych treści?
>Nie można, bo brzmi to groteskowo.

Można, tylko trzeba chcieć. I dla mnie nigdy nie brzmiało to groteskowo.

>Jeśli powiem po śląsku "ewidyntny", "permanyntny" zamiast ewidentny
>i permanentny, to będzie groteska. Schodzimy na tak żenujący poziom tych dyskusji,
>że zaczynam się wstydzić.

Skoro łaciński przymiotnik "evidens" dało się zaadoptować do języka angielskiego
i niemieckiego jako "evident", do czeskiego jako "evidentní", do słowackiego
jako "evidentný" itd., to tak samo można go dostosować do śląskiej fonetyki właśnie
w formie "ewidyntny". Podobnie mamy pemanens (łac.) --> permanyntny (śl.).
I naprawdę nie widzę w tym niczego śmiesznego.

>Twierdzą, że to nie jest błąd ortograficzny, bo Ślązacy mówili i mówią:
>"pu(j)dymy".
> Ależ to jest błąd ortograficzny i dowód na to, że ten językoznawca kompletnie
>nie zna gwary śląskiej. U mnie dostałby dwóję z gramatyki historycznej języka
>polskiego.

Profesor Miodek nie chce zauważyć dwóch rzeczy. Po pierwsze: mowa jest pierwotna
w stosunku do pisma; po drugie: nie wszystkie procesy językowe, jakie zachodziły na
Górnym Śląsku można wyjaśnić w oparciu o gramatykę historyczną języka polskiego.
"Jeśli teoria nie zgadza się z faktami, tym gorzej dla faktów." (Hegel)
Zagadnienie wymowy "u" zamiast głoski pośredniej miedzy "u" a "o" w niektórych
śląskich słowach omawia krótko dr Artur Czesak w tym artykule:
http://www.danga.pl/?p=826

>Gwarę śląską zapisujemy zgodnie z polską ortografią?
>Oczywiście.

Problem w tym, że jeśli użyjemy polskiej ortografii, dostaniemy zapis, z którego
trudno domyślić się, jaka jest prawidłowa śląska wymowa. Na przykład, w mowie
śląskiej z okolic Opola występują cztery samogłoski nosowe (nosowe "a", nosowe "i", nosowe "ů" i nosowe "y").
Popatrzmy na takie krótkie zdanie: "Idã ś ńỹ."
("ã" to nosowe "a", "ỹ" to nosowe "y"; wymowa z okolic Opola)
Gdyby chcieć to zdanie zapisać przy pomocy polskiej ortografii, wyglądałoby ono następująco: "Idę z nim."
Właśnie o to chodzi przeciwnikom autentycznej śląskiej tradycji.

>Powtórzę za Henrykiem Borkiem, Ślązakiem z Jędryska, dziś części Kalet,
>który 40 lat temu napisał - a ja to potwierdzam - nie ma ani jednej cechy
>dialektu śląskiego, która by go różniła od innych dialektów, w aspekcie
>historyczno-językowym.

W tamtych czasach trzeba było tak pisać. Słyszelismy też bajkę, że mowa śląska to
"język Reja i Kochanowskiego" i inne takie. Tylko że komuna się skończyła jakieś 25 lat temu,
a niektórzy wciąż odtwarzają starą polską propagandę.

>Od wieków dla wielu pokoleń Ślązaków punktem odniesienia była polszczyzna
>ogólna. Ona integrowała, a w tej chwili ma dzielić?

Tak bardzo integrowała, że trzeba było do nas przysłać całą armię polonizatorów, którzy wyzywali, poniżali,
a nawet bili śląskie dzieci w szkołach za używanie języka śląskiego. Kilka lat temu Ingmar Villquist wystawił
sztukę pt. "Miłość w Königshütte", której akcja rozgrywa się na Górnym Śląsku pod koniec II wojny światowej
i krótko po wojnie. Jest w niej scena czytania inwokacji do "Pana Tadeusza" w śląskiej szkole, która trafia
w samo sedno. https://www.youtube.com/watch?v=lCOxz64bjnw (od 7:15 do 10:10)

R.W.


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: wtorek, 02 czerwca 2015 0:02 
Offline

Dołączył(a): wtorek, 20 lutego 2007 15:57
Posty: 202
22.04.2015 r. w Sejmie odbyła się konferencja na temat Tragedii Górnośląskiej

http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/transm ... E002F899C#

RW.


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: niedziela, 14 czerwca 2015 22:21 
Offline

Dołączył(a): wtorek, 20 lutego 2007 15:57
Posty: 202
Oto wyjątkowo obraźliwy tekst kolejnego pseudoeksperta od śląskości, prof. Franciszka
Marka, byłego rektora Uniwersytetu Opolskiego.

http://www.ngopole.pl/wp-content/upload ... _MAREK.pdf

Powyższa opinia została napisana na zlecenie Biura Analiz Sejmowych i miała
pozostać tajna. Na szczęście jednak w jakiś sposób wypłynęła do internetu.
Nie będę jej całej komentował, bo szkoda czasu. Odniosę się tylko do jednego
fragmentu.

> dr Kadłubek w bardzo antypolskiej książce "Listy z Rzymu"
> nie ukrywa swej indolencji

Ja tę książkę kupiłem i z przyjemnością przeczytałem. Autor jest z wykształcenia
filologiem klasycznym. Snuje swoje refleksje na temat kultury i historii
starożytnego Rzymu, tylko że robi to po śląsku, w swoim dialekcie. Może w niektórych
miejscach zamiast posługiwać się polonizmami, mógłby zastosować jakieś bardziej tradycyjne
śląskie formy językowe. Ich niepełna znajomość zapewne wynika z tego, że mowa śląska
była przez państwo polskie przez całe dziesięciolecia zaciekle zwalczana. Ciekawe
dlaczego, skoro jest to niby "gwara języka polskiego"? Tak przy okazji, Zbigniew
Kadłubek niedawno przetłumaczył z greki na śląski jedną z tragedii Ajschylosa
(Prometheus desmōtēs).

RW.


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: niedziela, 28 czerwca 2015 12:16 
Offline

Dołączył(a): wtorek, 20 lutego 2007 15:57
Posty: 202
W tej tukej tabuli pozbjyroł zech trochã ślůnskich mjůnůw uod rostomajtnych krzoukůw, strůmůw, źelinůw, trouwůw atd.

http://www.math.uni.wroc.pl/~rwenc/sil/rojsliny.pdf

Jak sã zaglůndou ftojś, fto by poradźůł jescy cojś ku tej liśće przidać, to banã roud, kej dů mje naśkryflouće.

RW.


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: środa, 08 lipca 2015 23:34 
Offline

Dołączył(a): wtorek, 20 lutego 2007 15:57
Posty: 202
Ciekawe wspomnienie śląskiego pisarza ze wstępem po polsku i słowniczkiem:
https://archive.is/bRbab

Autor koniecznie chciał jak najmniej używać liter nie występujących w polskim alfabecie
(jest tylko jedna - podkreslone o). Wyszedł z tego trochę nienaturalny zapis, w którym
samogłoski nosowe oddane zostały przy pomocy aż trzech liter, na przyład nosowe "a"
w powyzszym opowiadaniu to "ang" zaś nosowe "y" to "yng".

Warto zwrócić uwagę na tradycyjną śląską nazwę miejscowości z której pochodzi autor -Łaskowice.
Takiej właśnie formy używano w mowie w tamtej okolicy. Ze względu na brak litery "Ł" w
niemieckim alfabecie, była ona zapisywna w dokumentach i na mapach, jako "Laskowitz".
Po II wojnie swiatowej polska administracja ustalila nazwę wsi na jako "Laskowice", co może
błędnie sugerować, że wywodzi się ona od słowa "lasek" czy "laska". W rzeczywistości pochodzi od
"łaski" (niem. Gnade).

Ciekawy jest też w tym przypadku sposób tworzenia śląskiego przymiotnika odmiejscowego:
Łaskowice --> łaskowski (po polsku od "Laskowice" mamy: "laskowicki"). Zamiana grupy "ic"
na "s" w nazwach miejscowości zakończonych na "-ice" jest dość częstym zjawiskiem,
potwierdzonym w pracach dialektologów (chociaż trzeba przyznać, że istnieją wyjątki).
Inny tego typu (dla niektórych może zaskakujacy) przykład tworzenia po śląsku przymiotnika
odmiejscowego to Katowice --> katowski (po polsku: katowicki).

Mieszkaniec Łaskowic to po śląsku Łaskowik.

Alfred Bartylla Blanke jest między innymi autorem sztuki "Ród" napisanej po śląsku z tłumaczeniem
na język polski, opartej na losach jego rodziny od 1914 roku do końca XX wieku.

RW


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: środa, 15 lipca 2015 20:02 
Offline

Dołączył(a): wtorek, 20 lutego 2007 15:57
Posty: 202
15 lipca 1920 roku Sejm Ustawodawczy uchwalił Statut Organiczny Województwa Śląskiego
nadający województwu śląskiemu szeroką autonomię.

http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet? ... 9200730497

Warto tutaj zwrócić uwagę na cztery rzeczy.
1. W momencie uchwalenia Statutu Organicznego żadna część Śląska nie należała do Polski.
2. Artykuł 4 Statutu Organicznego wymienia kompetencje Sejmu Śląskiego.
3. Artykuł 44 mówi, że ograniczenie praw ustawodawstwa/samorządu śląskiego
może nastąpić JEDYNIE ZA ZGODĄ SEJMU ŚLĄSKIEGO.
4. Na ostatniej stronie znajduje się wzór, jak co roku obliczać część dochodu
autonomicznego województwa śląskiego przekazywaną do budżetu państwowego.

Powyższa ustawa konstytucyjna była intensywnie wykorzystywana przez propolskich agitatorów w kampanii
plebiscytowej. Część Ślązaków głosowała w plebiscycie za Polską właśnie ze względu
na uchwaloną już autonomię i brak możliwości opowiedzenia się za niepodległym państwem
górnośląskim.

Poniższa mapa z 1937 roku pokazuje zasięg terytorialny śląskiej autonomii:
http://www.mapywig.org/m/Polish_maps/va ... IEDNIE.jpg

Po podziale Górnego Śląska w 1922 roku polskie władze dążyły do stopniowehgo ograniczenia
śląskiej autonomii, a w dalszej perspektywie do jej likwidacji bez zgody Sejmu Śląskiego.
Na przykład, zgodnie z art. 81 ust. 3 Konstytucji kwietniowej, atykuł 44 Statutu
Organicznego uzyskał nowe brzmienie:
"Zmiana niniejszej ustawy konstytucyjnej wymaga ustawy państwowej."

Tutaj artykuł o narodzinach i likwidacji autonomii województwa śląskiego:

http://www.alfa.com.pl/slask/201011/s42.htm

Śląska autonomia faktycznie przestała funkcjonować we wrześniu 1939 roku,
ale formalnie została zniesiona ustawą konstytucyjną z dnia 6 maja 1945 roku:

http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet? ... 9450170092

Ten artykuł zawiera wyjaśnienie, dlaczego zniesiene autonomii woj. śląskiego było bezprawne:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Ustawa_Ko ... 4%85skiego

Dwa lata temu Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał skargę konstytucyjną fundacji
Ambasada Śląska w sprawie zniesienia autonomii:

http://d.polskatimes.pl/k/r/1/3b/88/5193d674a4bd6_z.pdf


RW.


Góra
 Zobacz profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 52 ]  Przejdź na stronę Poprzednia strona  1, 2, 3, 4, 5, 6  Następna strona

Strefa czasowa: UTC + 1 [ DST ]


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 3 gości


Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
cron
POWERED_BY
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL